حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
409
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
مىبايد خرج كنيد تا بعد تحويل گرفته شود . دو هزار تومان انعام فوج فدوى و چهار محال هم صحيح است . از بابت كرايه و بنه توپچى و غيره در سفر محمره و فلاحيه و غيره ، هزار تومان كافى است . باقى مخارج كه نوشتهايد ، حكم لازم دارد . خود آن مخارج هم غير لازم است . انبان پول نداريم . اين بود ابلاغ امر مبارك . رضا قلى خان را خواستم ، قرارداد آنچه اسناد خرج اودئيل است تا يك روز بعد از عاشورا بدهد . آنقدر كه از بابت بارسئيل است ، مىگويد سند نزد من نيست . جواب زود بدهيد كه بايد به عرض برسد . پيوست دوم جواب به تاريخ 15 محرم از بوشهر خدمت بندگان جناب جلالتمآب اجل آقاى امين الملك دام اقباله العالى تلگراف ابلاغ اوامر سنيهء هميونى ارواحنا فداه زيارت شد . اولا ، در باب مخارج هذه السنه هيچ بدبخت مجنونى راضى نمىشود كه در اين هواى مهلك و بادهاى سموم و صعوبت معاش عربستان و آبهاى گرم ناگوار ، شش ماه تمام در صحرا ، زير چادر زحمت بكشد و شش ماه به پولتيك و تحذير و وعده و وعيد ، ماليات ديوان را بدون باقى از اين مردم شرور وصول كند و به خزانهء دولت نرساند كه اسباب اعتبار و افتخارش باشد ، بدهد سرباز و توپچى و قورخانچى و سوار و مكارى بخورد و ابدا ممنون هم نباشند و بگويند ، خونبهاى خودمان است و از كيسهء دولت است ، چه منتى حكومت بر ما دارد . در كمال شكرگزارى حاضرم كه ، در هذه السنه دينارى از اقساط را به هيچ مصرف نرسانم و به خزانه عايد شود . به تمام افراد قشون هم به دليل ، امر قدر قدرت را ابلاغ كردم . ولى جيرهء اول سال دو فوج كه مرخص بودند به نرخ عادله موافق معمول سنواتى و كل قشون مأمور سرحدات ، گرفته و رفتهاند . ديگر براى اين غلام ، دسترس به استرداد نيست . در باب مخارج سنهء ماضيه ، فدوى خرجى بدون حكم و اذن نداشتهام . به چاكرزاده رضا قلى نوشتم كه صورت لاقبولىها را بنويسد بفرستد . هرگاه حكم و عرض حسابى نداشته باشم ، البته استدعاى به خرج آمدن او را نخواهم داشت . انشاء الله بر خلاف صرفهء دولت ، به هواى نفس نه استدعائى مىكنم و نه خرجى قلمداد خواهم كرد . دولت به رعايت مصالح ملك و رعيت و مملكت و قشون خود ، احق و اولى از چاكران ضعيف نالايق است . تكليف نوكر ، اطاعت و اجراى امر است .